- 01 Φεβ 2017, 14:34
#359537
Στην προηγούμενη αναφορά μου ξέχασα να αναφέρω 2 σημαντικές λεπτομέρειες που αφορούν την ταχύτητα των κυκλωμάτων, κάτι που είναι πολύ σημαντικό δεδομένου ότι όλη η μουσική βασίζεται στον χρόνο και οι όποιες μεταβολές του από την πηγή μέχρι τα αυτιά μας αναγνωρίζεται σαν πλαδαρότητα ή σκληρότητα ή αφύσικη κλπ.
Μια σημαντική παράμετρος της ταχύτητας των τροφοδοτικών στις συσκευές Hi- είναι οι ανορθώτριες της μετατροπής του συνεχούς ρεύματος σε συνεχές μαζί με την προσθήκη πυκνωτικών φίλτρων που κόβουν τις κορυφές του εναλασσομένου, όσο μεγαλύτερα σε χωρητικότητα τα πυκνωτικά φίλτρα τόσο πιο ...συνεχές είναι το συνεχές ρεύμα.
Οι ανορθώτριες που βάζουν στα μηχανήματα είτε είναι μονές ( χρειάζονται 4 για πλήρη ανόρθωση, είτε είναι γέφυρες πλήρους ανόρθωσης, είναι αργές, πολύ αργές, μια κοινή γέφυρα ανόρθωσης έχει ταχύτητα αντίδρασης 250 ms, μέσα στην γέφυρα περιλαμβάνονται και οι απαραίτητοι πυκνωτές, λίγο μεγαλύτερη ταχύτητα έχουν οι μονές που όμως επειδή συνοδεύονται από εξωτερικούς κεραμικούς πυκνωτές αυξάνεται περίπου στα ίδια επίπεδα με της γέφυρας η συνολική τους ταχύτητα.
Εδώ υπάρχουν tips που αυξάνουν σημαντικά την ταχύτητα της ανόρθωσης, υπάρεχουν στο εμπόριο μονές ανορθώτριες τύπου shotky της Thomson με ταχύτητα 8ms έχοντας και χαμηλότερη αντίσταση που είναι άλλη μια σημαντική παράμετρος, ένα άλλο tip είναι η τοποθέτηση 2-3 ή και 4 μαζί ανορθώτριων ( εγώ τις κολλάω την μια επάνω στην άλλη ) η τεχνική αυτή υποδιπλασιάζει κατά μια - δύο τάξεις την αντίσταση, είναι απίστευτο τι ήχος αποδίδεται από ένα γρήγορο τροφοδοτικό.
Άλλο ένα tip που αυξάνει την ταχύτητα του τελικού σταδίου εξόδου είναι η αύξηση της ταχύτητας του σταδίου driver.
Η Ιαπωνική Toshiba έχει βγάλει στην αγορά συμβατά τρανζίστορ driver με διάφορες συχνότητες από 3MHZ έως 12ΜΗΖ ακριβώς για χρήση σε αυτά τα στάδια. Λέγοντας συμβατά εννοώ ότι μπορεί να αντικαταστήσουν ένα τρανζίστορ πχ Siemens / Phillips κλπ εταιριών με τα δικά της με ανεβασμένη ταχύτητα, καλά θα πεί κάποιος, αφού η ακουστική συχνότητα του ανθρώπου είναι μέχρι 20.000 ΗΖ τι χρειάζονται οι ταχύτητες μερικών ΜΗΖ ?
Και όμως παίζουν και μάλιστα σημαντικό, αλλάζοντας τρανζίστο driver των 2ΜΗΖ με άλλα των 8 ή των 12ΜΗΖ το αυτί αντιλαμβάνεται άμεσα την διαφορά στον ήχο σαν αφαίρεσες μερικές κουρτίνες που τον έπνιγαν και δεν τον άφηναν να ακουστεί όπως είναι, γρήγορος και καθαρός με τις ατάκες των οργάνων ολοζώντανες και στον σωστό χρόνο.
Μερικές συμβολές για τροποποίηση μηχανημάτων για όσους ενδιαφέρονται να το ψάξουν περισσότερο, επίσης η παρακάτω αναφορά ξεκαθαρίζει και τις διαφορές των μηχανημάτων μεταξύ Hi-Fi και End - End γιατί τα τελευταία περιλαμβάνουν εκτός από τα πιο εξελιγμένα κυκλωματα και παθητικά στοιχεία ακριβείας με λιγότερο θερμικό θόρυβο Johnson, μεγαλύτερες ταχύτητες και ακρίβειες που δεν αλλοιώνουν χρονικά το σήμα που περνάει από το εσωτερικό τους.
Δεν χρειάζεται να γίνουν extreme πράγματα για να δυναμώσει ένα τροφοδοτικό, αρκεί να υπάρχει χώρος για να μπούν κάποιοι επιπλέον πυκνωτές γύρω απο τον μετασχηματιστή. Ας πούμε καλύτερα τα στάδια βελτίωσης.
Α στάδιο.
Προσθέτουμε ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές στο ήδη υπάρχον τροφοδοτικό ώστε να διπλασιαστεί ή και ακόμα περισσότερο το πυκνωτικό φίλτρο του τροφοδοτικού. Ένα τροφοδοτικό σχεδιασμένο ορικά όταν του ζητάει το κύκλωμα ρεύμα γιατί έχουμε πάρτυ, αδειάζει και γίνεται ένα σύρμα με το ρεύμα του δικτύου της ΔΕΗ, αυτό μεταφράζεται εξαφάνιση του συνεχούς ρεύματος από τα κυκλώματα και την μετατροπή του ρεύματος σε τετραγωνικό παλμό ( clipping ) που στέλνει τα τουίτερ στα άχρηστα, το συμπέρασμα είναι ότι τα μικρά και αδύναμα τροφοδοτικά καίνε τα μεγάφωνα.
Β στάδιο.
Προσθέτουμε μικρούς ηλεκτρολυτικούς λίγων microfarad επάνω στους μεγάλους πυκνωτές και επιπλέον μικρούς πλαστικούς λίγων nanofarad για απόζευξη. Αυτό το τρύκ αυξάνει την ταχύτητα αντίδρασης των μεγάλων πυκνωτών, όταν ζητηθεί ρεύμα και μέχρι να αντιδράσει ο μεγάλος πυκνωτής να υπάρχει άμεσα ρεύμα ώστε το σήμα να είναι σε φάση και να μην αλλάζει η χρειά ενός οργάνου, π.χ του τσέλλο, οι μουσικοί καταλαβαίνουν τι εννοώ. Μπορείται να το φανταστείται και σαν turbo lag των πυκνωτών.
Γ. στάδιο
Προσθέτουμε επάνω στις υπάρχουσες ανορθώτριες αν το επιτρέπει η κατασκευή τους ή αλλάζουμε τις υπάρχουσες ανορθώτριες με άλλες μεγαλύτερες και ταχύτερες λόγω της προσθήκης των νέων πυκνωτών γιατί θα διαρρέονται από μεγαλύτερο ρεύμα, Οι απλές ανορθώτριες έχουν ταχύτητα αντίδρασης 250 ms περίπου, οι γρήγορες τύπου shotky μόνο 8 - 15 ms.
Δ στάδιο
Αν είναι μικρός ο μετασχηματιστής ( που συνήθως είναι ) φθάνει εύκολα στον μαγνητικό κόρο εισάγωντας ενδοδιαμόρφωση, μπορούμε να τον αλλάξουμε με ένα ίδιο ή λίγο μεγαλύτερο τύπου toroidal που δε έχει πρόβλημα μαγνητικού κόρου.
Ε. στάδιο.
Αν το τροφοδοτικό είναι κοινό για τα 2 κανάλια, μπορούμε εύκολα να τα ξεχωρίσουμε κρατώντας τον ίδιο μετασχηματιστή. Έτσι θα μειώσουμε τις αλληοεπιδράσεις μεταξύ των καναλιών.
ΣΤ. στάδιο. Αν έχουμε χώρο μπορούμε να βάλουμε 2 μετασχηματιστές και να χτίσουμε ένα ακόμα τροφοδοτικό σαν το υπάρχον αντιγράφωντας το.
Ζ. στάδιο. Μπορούμε να διαχωρίσουμε τις τροφοδοσίες του τελικού απο τον προενισχυτή βρίσκοντας τις γραμμές του ρεύματος στο κύκλωμα και τοποθετώντας στο σημείο αυτό άλλες ανορθώτριες, οπότε το πολύ ρεύμα που ζητάει ο τελικός δεν επηρεάζει τον προενισχυτή και δεν θολώνει ο ήχος.
Αυτά για την τροφοδοσία, προχωράμε.
Όλα τα κυκλώματα χρησιμοποιούν πυκνωτές, ηλεκτρολυτικούς, κεραμικούς, πλαστικούς πολυστερίνης κλπ. Ο κάθε πυκνωτής έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειωνεκτήματα του. Οι ηλεκτρολυτικοί είναι καλές αποθήκες σε μέγεθος αλλά έχουν μεγάλες ανοχές. Το αντίθετο συμβαίνει με τους πλαστικούς.
Οι πλαστικοί χρησιμοποιούνται για την απόζευξη των κυκλωμάτων, όμως χρησιμοποιούνται και για την απόζευξη των ηλεκτρολυτικών πυκνωτών.
Στα κυκλώματα λοιπόν μπορούμε να αντικαταστήσουμε τους ηλεκτρολυτικούς με άλλους καλύτερης ποιότητας, δεν χρειάζεται να είναι κορυφαίας ποιότητας, ακόμα και της ίδιας μάρκας να είναι, απλά προτιμάμε αυτούς που έχουν μικρότερο ESR, δηλαδή μικρότερη εσωτερική αντίσταση, αν ο κατασκευαστής δεν έχει προβλέψει για την απόζευξη τους, τοποθετούμε μικρούς πλαστικούς λίγων nanofarad στα άκρα των ηλεκτρολυτικών.
Ο περισσότερος θόρυβος που ακούμε είναι θερμικός θόρυβος Johnson και προέρχεται απο τις αντιστάσεις άνθρακος με ακρίβεια 10%, αυτές αν αλλαχθούν όλες με αντιστάσεις metal film 1% εξαφανίζεται ο θόρυβος και όλο το το κύκλωμα είναι πολύ κοντά στην θεωρητική του σχεδίαση γιατί απέκτησε τις ακρίβειες που του έλειπαν.
Βέβαια εδώ μιλάμε για τεράστια δουλειά που γίνεται μόνο απο τους πολύ άρρωστους, σε αντίθεση με τα τροφοδοτικά που είναι απασχόληση λίγων ωρών. Βέβαια όλες οι αντιστάσεις δεν πρόκειται να κοστίσουν πάνω απο 10€
Ένα ακόμα σημείο που πάσχουν οι ενισχυτές είναι αυτό των οδηγών τρανζίστορς, των λεγόμενων drivers. Αυτά πέρνουν το ασθενές σήμα απο την είσοδο αν είναι τελικός, ή από τον προενισχυτή αν είναι ολοκληρωμένος, το ενισχύουν και το δίνουν στα τρανζίστορ εξόδου. Εκεί συνήθως βρίσκουμε drivers που είναι πολύ αργά, π.χ έχουν ταχύτητα 1 - 3 ΜΗΖ, η Toshiba εδώ και χρόνια παρουσίασε μια οικογένεια drivers που είναι συμβατή με τους περισσότερους drivers και έχουν ταχύτητες 6-9-12 ΜΗΖ.
Αν γίνουν όλα αυτά έχετε ένα μηχάνημα καθαρόαιμο High-End, σε απόδοση ίσο με μηχανήματα αξίας μερικών χιλιάδων €, υπάρχουν όμως τα στάδια που ανέφερα παραπάνω και μπορεί να ξεκινήσει κανείς. Συνήθως μέσα στην συσκευασία υπάρχει και το ηλεκτρονικό σχέδιο του μηχανήματος, οπότε αυτό απλουστεύει τα πράγματα για τους λιγότερο έμπειρους.