H pizza λοιπόν στη σημερινή της μορφή είναι γέννημα της Napoli,όπου κατασκευάζεται σε μικρές ποσότητες στο δρόμο ή σε μεγάλες σε φούρνους και περιέχει ντομάτα ,σκόρδο, πιπεριά και ρίγανη. Επειδή όμως η Napoli των τελών του 19ου αιώνα είναι συνδεδεμένη με τη χολέρα (η τελευταία επιδημία χτύπησε την πόλη το 1973),πολύ γρήγορα οι συνθήκες υγιεινής που είναι υπεύθυνες για την επιδημία συνδέονται και με τον τρόπο παρασκευής,διατήρησης και κατανάλωσης της Pizza, σε όλη την υπόλοιπη Ιταλία.Και σε αυτό ευθύνεται ο Carlo Collodi, ο πατέρας του Πινόκιο,που επισκέφθηκε την πόλη το 1886,εκδίδοντας αμέσως μετά έναν ταξιδιωτικό οδηγό,που δυσφημεί την pizza, και κυρίως η δημοσιογραφος Matilde Serao, που το 1884,σε μια σειρά άρθρων και ανταποκρίσεων από τις φτωχότερες γειτονιές της Napoli,συνδέει τις διατροφικές συνήθειες και την υπαίθρια διάθεση της Pizza ,που μένει για ώρες εκτεθειμένη στη ζέστη κιτρινίζοντας, με τη χολέρα.Θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι αυτή η ρετσινιά να φύγει. Η Pizza παίρνει το δρόμο της προς την υπόλοιπη Ιταλία στα τέλη του 19ου αιώνα, αρχικά μέσω Ρώμης,που έχει μεταφερθεί η πρωτεύουσα και συρρέουν εκεί βουλευτές και γραφειοκράτες από την Καμπάνια. Ήδη στήνεται μια επιχείρηση στην αιώνια πόλη,από ναπολιτάνο επιχειρηματία, προσφέροντας pizza με ντομάτα, με μοτσαρελα, με αντζούγιες, αλλά χωρίς επιτυχία. Η χώρα αρνείται να αποδεχθεί το φαγητό.Μεχρι το 1918 η λέξη pizzeria δεν λεξικογραφείται καν στα ιταλικά λεξικά και ακόμα και το 1947 ένας ναπολιτάνος δημοσιογραφος τη χρησιμοποιεί εντός εισαγωγικών, απευθυνόμενος σε εθνικό κοινό.Θα πρέπει να φτάσουμε στα τέλη της δεκαετίας του 60 για να γίνει αποδεκτή στο ιταλικό διαιτολόγιο η Pizza, όχι μόνο ως εύπεπτο σνακ ,αλλά και σαν κάτι γευστικό.
H pizza λοιπόν στη σημερινή της μορφή είναι γέννημα της Napoli,όπου κατασκευάζεται σε μικρές ποσότητες στο δρόμο ή σε μεγάλες σε φούρνους και περιέχει ντομάτα ,σκόρδο, πιπεριά και ρίγανη. Επειδή όμως η Napoli των τελών του 19ου αιώνα είναι συνδεδεμένη με τη χολέρα (η τελευταία επιδημία χτύπησε την πόλη το 1973),πολύ γρήγορα οι συνθήκες υγιεινής που είναι υπεύθυνες για την επιδημία συνδέονται και με τον τρόπο παρασκευής,διατήρησης και κατανάλωσης της Pizza, σε όλη την υπόλοιπη Ιταλία.Και σε αυτό ευθύνεται ο Carlo Collodi, ο πατέρας του Πινόκιο,που επισκέφθηκε την πόλη το 1886,εκδίδοντας αμέσως μετά έναν ταξιδιωτικό οδηγό,που δυσφημεί την pizza, και κυρίως η δημοσιογραφος Matilde Serao, που το 1884,σε μια σειρά άρθρων και ανταποκρίσεων από τις φτωχότερες γειτονιές της Napoli,συνδέει τις διατροφικές συνήθειες και την υπαίθρια διάθεση της Pizza ,που μένει για ώρες εκτεθειμένη στη ζέστη κιτρινίζοντας, με τη χολέρα.Θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι αυτή η ρετσινιά να φύγει. Η Pizza παίρνει το δρόμο της προς την υπόλοιπη Ιταλία στα τέλη του 19ου αιώνα, αρχικά μέσω Ρώμης,που έχει μεταφερθεί η πρωτεύουσα και συρρέουν εκεί βουλευτές και γραφειοκράτες από την Καμπάνια. Ήδη στήνεται μια επιχείρηση στην αιώνια πόλη,από ναπολιτάνο επιχειρηματία, προσφέροντας pizza με ντομάτα, με μοτσαρελα, με αντζούγιες, αλλά χωρίς επιτυχία. Η χώρα αρνείται να αποδεχθεί το φαγητό.Μεχρι το 1918 η λέξη pizzeria δεν λεξικογραφείται καν στα ιταλικά λεξικά και ακόμα και το 1947 ένας ναπολιτάνος δημοσιογραφος τη χρησιμοποιεί εντός εισαγωγικών, απευθυνόμενος σε εθνικό κοινό.Θα πρέπει να φτάσουμε στα τέλη της δεκαετίας του 60 για να γίνει αποδεκτή στο ιταλικό διαιτολόγιο η Pizza, όχι μόνο ως εύπεπτο σνακ ,αλλά και σαν κάτι γευστικό.

