- 21 Νοέμ 2018, 16:29
#551219
Που είναι όλοι;
Μία πολύ απλή ερώτηση, ένα τεράστιο παράδοξο. Ίσως όμως όχι και τόσο τεράστιο.
Η ερώτηση αποτελεί την καρδιά του Παράδοξου του Φέρμι, που διατυπώθηκε από τον τεράστιο φυσικό Enrico Fermi, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού στο διάσημο εργαστήριο στο Los Alamos των ΗΠΑ (όπου και έγινε η θεωρητική δουλειά για την πυρηνική βόμβα). Εκείνη την ημέρα, κάπου στο 1950, ο Φέρμι και μερικοί ακόμα φυσικοί συζητούσαν, καθώς περπατούσαν για να πάρουν το γεύμα τους, για την πιθανότητα ύπαρξης ευφυών εξωγήινων μορφών ζωής κάπου στο σύμπαν, επηρρεασμένοι από τις πρόσφατες "εμφανίσεις" εξωγήινων σε διάφορα σημεία στις ΗΠΑ και τις σχετικές συζητήσεις στον τύπο και αλλού. Οι συμμετέχοντες παρατήρησαν μία σειρά από παράγοντες:
Α) Η γη και το ηλιακό μας σύστημα δεν φαίνεται να έχει κάτι το ιδιαίτερο σε σχέση με το τι μπορούμε να παρατηρήσουμε στο σύμπαν.
Β) Η ζωή δεν φαίνεται να είναι κάτι ιδιαίτερα δύσκολο να εμφανιστεί, καθώς τουλάχιστον στη γη, εμφανίστηκε σχεδόν αμέσως μόλις οι συνθήκες το επέτρεψαν (ΟΚ, μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια μετά, αλλά αυτό είναι αμέσως όταν μιλάμε για τέτοια πράγματα!

).
Γ) Το σύμπαν, ακόμα και ο γαλαξίας μας, είναι απλά τεράστιο, πέρα από κάθε ικανότητα να το συλλάβουμε. Μόνο στον γαλαξία μας υπάρχουν τουλάχιστον 100δισ. αστέρια (μπορεί και 400δισ), με το περίπου 15-20% αυτών να είναι σαν τον ήλιο μας. Σύμφωνα επίσης με τις τελευταίες παρατηρήσεις των "κυνηγών πλανητών" (αστρονόμων δηλαδή που αναζητούν πλανήτες σε αστέρια εκτός του ήλιου μας), κατά μέσο όρο υπάρχει τουλάχιστον ένας πλανήτης γύρω από ΚΑΘΕ άστρο.
Δ) Ακόμα και κινούμενοι με την απελπιστικά αργή ταχύτητα που θα μπορούσαμε θεωρητικά να φτάσουμε χρησιμοποιώντας θεωρητικές ακόμα μορφές ώσης (πυρηνικές εκρήξεις ή ηλιακά πανιά), δηλαδή κάπου 5-20% της ταχύτητας του φωτός (θυμίζω πως ο γαλαξίας μας έχει διάμετρο περίπου 100 χιλιάδες έτη φωτός, δηλαδή το φως χρειάζεται 100 χιλιάδες χρόνια για να ταξιδέψει από τη μία άκρη στην άλλη), ένας προηγμένος τεχνολογικά πολιτισμός (πχ στο επίπεδο που θα φτάσουμε εμείς σε 1-2 αιώνες, αν δεν αυτοκαταστραφούμε) θα μπορούσε να εξερευνήσει, πιθανώς και να εποικίσει όλο τον γαλαξία σε ένα διάστημα μεταξύ 5 και 50 εκ. ετών. Τεράστιο με τα ανθρώπινα δεδομένα, απειροελάχιστο με γεωλογικά ή κοσμολογικά δεδομένα όμως.
Ε) Το σύμπαν υπάρχει για περίπου 14δισ. χρόνια. Αν αφήσουμε τα πρώτα χρόνια όπου ήταν πολύ θερμό ή πολύ ταραγμένο για να φιλοξενήσει ζωή (ας πούμε τα πρώτα 2δισ. χρόνια), μας μένουν 12 δισ. χρόνια όπου θα μπορούσαν να είχαν εμφανιστεί προηγμένοι πολιτισμοί. Θυμίζω πως η γη δημιουργήθηκε πριν από περίπου 4,5 δισ. χρόνια και άρα υπήρχε αρκετός καιρός πριν από τη δημιουργία της για να εμφανιστεί όχι μόνο ζωή, αλλά και πολλοί προηγμένοι πολιτισμοί.
Θα πρέπει λοιπόν να υπάρχουν αρκετοί πολιτισμοί ΜΟΝΟ στον γαλαξία μας που να έχουν προοδεύσει πολύ περισσότερο από εμάς.
Η συζήτηση σταδιακά προχώρησε σε άλλα θέματα, ώσπου, κατά τη διάρκεια του γεύματος, ο Φέρμι έκανε την ερώτηση κλειδί: Και που είναι όλοι;;;
Μπορεί όλα τα παραπάνω να είναι σωστά, αλλά ένα γεγονός είναι αδιαμφισβήτητο: Δεν έχουμε δει ΤΙΠΟΤΑ που να αποδεικνύει την ύπαρξη προηγμένης τεχνολογικά ζωής κάπου αλλού, εκτός από τη γη. Δεν έχουμε καν βρει ενδείξεις για απλούς μονοκύτταρους οργανισμούς! Και προφανώς δεν αναφέρομαι σε μαρτυρίες ανθρώπων επιπέδου Σώρρα ή ακόμα και ανεξήγητα φαινόμενα που συνήθως είτε έχουν μια απλή εξήγηση (απλά όχι προφανή στον άνθρωπο που τα βιώνει) είτε είναι απλά τέτοια: ανεξήγητα με τα δεδομένα / γνώση που έχουμε. Που στο διάολο είναι όλοι;;;
Αυτό είναι ένα πραγματικό παράδοξο. Δεν γνωρίζουμε γιατί συμβαίνει και δεν μπορούμε να μαντέψουμε. Ωστόσο έχουν προταθεί κάποιες εξηγήσεις. Να σημειώσω εδώ πως ο Φέρμι δεν ήταν ο πρώτος που διατύπωσε αυτό το παράδοξο. Ο πρώτος ήταν ο
Τσιολκόφσκυ
1) Ίσως υπάρχει κάποιο είδος "φίλτρου". Δηλαδή η ζωή περνάει από διάφορα στάδια, όπου η μετάβαση από το ένα στο άλλο είναι όλο και πιο δύσκολη, πράγμα που σημαίνει πως οι πιθανότητες για ένα είδος να περάσει επιτυχώς το στάδιο της μετάβασης μειώνονται εκθετικά σε κάθε μετάβαση. Ένα στάδιο που πέρασε η ζωή στη γη είναι πχ η μετάβαση από μονοκύτταρους οργανισμούς σε πολυκύτταρους, που μπορεί να δώσει τη δυνατότητα για πολύ πιο γρήγορη εξέλιξη και άπειρες δυνατότητες. Ένα άλλο στάδιο είναι η ενσωμάτωση βακτηριδίων που παράγουν ενέργεια στα κύτταρα (τα οποία γνωρίζουμε σήμερα ως μιτοχόνδρια), που επέτρεψε στα κύτταρα να έχουν πολύ περισσότερη ενέργεια και άρα δυνατότητες. Κτλ. Σε κάθε μετάβαση, κάποιοι πέρασαν και συνέχισαν να εξελίσσονται προς κάτι πιο περίπλοκο, κάποιοι όχι. Ίσως κάποια στιγμή η ζωή να φτάνει σε ένα τέτοιο φίλτρο, που είναι τόσο απίθανο να το περάσει ένας οργανισμός που ουσιαστικά είναι αδύνατο. Και άρα γι' αυτό δεν βλέπουμε κανέναν εξωγήινο πολιτισμό. Και εδώ το ερώτημα που τίθεται (αν αυτή η υπόθεση είναι αληθινή) είναι αν το φίλτρο αυτό είναι εμπρός μας ή πίσω μας...

Γιατί αν είναι εμπρός μας, τα ψωμιά μας ως είδος είναι μετρημένα, αν είναι πίσω μας, δεν μας σταματάει τίποτα!
2) Ίσως οι τεράστιες φυσικές καταστροφές που βλέπουμε στο σύμπαν και που συμβαίνουν κατά διαστήματα να φροντίζουν ώστε να εξαφανίζεται οποιαδήποτε μορφή ζωής. Μία πρόσκρουση με έναν τεράστιο αστεροειδή για παράδειγμα σήμερα μπορεί άνετα να μας εξαφανίσει ως είδος ή να μας στείλει πίσω στη λίθινη εποχή. Μία έκρηξη υπερκαινοφανούς (super nova) αρκετά κοντά (μέχρι κάπου 2-3 χιλιάδες έτη φωτός μακριά) θα μπορούσε να αποστειρώσει τον πλανήτη σε βάθος κάποιων δεκάδων μέτρων, μία έκρηξη ακτινών γάμα σε σχετικά κοντινή απόσταση θα μπορούσε να εξαφανίσει σε 1-2 μέρες σημαντικό κομμάτι της ατμόσφαιρας και κυρίως το στρώμα του όζοντος που μας προστατεύει από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου. Και άλλα... πολλά...

Οπότε, ίσως οι πολιτισμοί απλά δεν έχουν τον χρόνο που χρειάζονται για να εποικίσουν τον γαλαξία.
3) Ίσως η ευφυής ζωή να έχει την τάση να αυτοκαταστρέφεται. Όχι και τόσο περίεργο αν σκεφτούμε το πόσο κοντά έφτασε το μόνο δείγμα ευφυούς (ή έτσι νομίζουμε) ζωής (εμείς) στο να αυτοκαταστραφούμε με πυρηνικά κατά τον Ψυχρό Πόλεμο (όχι ότι σήμερα είμαστε πολύ πιο μακριά...

)
4) Ίσως απλά η εξωγήινη ζωή να είναι απλά εξαιρετικά σπάνια (ή τουλάχιστον η ευφυής ζωή).
Υποθέτουμε πως είναι εύκολο για μία μορφή ζωής να εμφανιστεί και να εξελιχθεί, αλλά αυτό βασίζεται σε ένα πολύ μικρό δείγμα, με πλήθος ΕΝΑΝ και μόνο πλανήτη. Μπορεί απλά ο δικός μας πλανήτης να είναι μία εξαιρετικά σπάνια εξαίρεση!

Ή μπορεί απλά να είμαστε και οι πρώτοι! Απίθανο, αλλά όχι αδύνατο...
5) Ίσως να είμαστε (ακόμα) πολύ χαζοί για να τους εντοπίσουμε. Ίσως υπάρχουν πάρα πολλοί πολιτισμοί που να κόβουν βόλτες στον γαλαξία, αλλά εμείς ακόμα δεν έχουμε την τεχνολογία που χρειάζεται για να έρθουμε σε επαφή μαζί τους. Ίσως ακόμα μας έχουν βάλει σε κάποιου είδους καραντίνα όπου μπαίνουν οι πολιτισμοί που είναι ακόμα νεαροί, έτσι ώστε να μην επηρρεαστεί η εξέλιξή τους ή να βεβαιωθεί πως δεν αποτελούμε κίνδυνο για τον γαλαξία.
6) Ίσως η ευφυής ζωή έχει την τάση να καταστρέφει άλλες μορφές ευφυούς ζωής που συναντάει και άρα αφενός δεν υπάρχουν πάρα πολλοί πολιτισμοί στον γαλαξία (καθώς ο πιο προχωρημένος θα εξαφάνισε τους υπόλοιπους) και αφετέρου, πάλι καλά που δεν μας πήρανε χαμπάρι

ακόμα
7) Ίσως οι αποστάσεις είναι απλά πολύ μεγάλες. Το κοντινότερο αστέρι στον ήλιο μας είναι σε απόσταση περίπου 4,2 ετών φωτός. Δηλαδή το φως (και όλες οι πληροφορίες) χρειάζονται 4,2 έτη για να φτάσουν από εδώ ως εκεί. Ακόμα και αν υπήρχε εκεί ένας πολιτισμός, με τον οποίον θα μπορούσαμε να συνομιλήσουμε, η συζήτηση θα ήταν απελπιστικά αργή:
Γη: Ε, γεια σας! Τι κάνετε;;;
Εξωγήινοι: (4,2 χρόνια μετά): Καλά, εσείς;
Γη: (4,2 χρόνια μετά): Δεν έχει καλό σήμα, το ξαναλέτε άλλη μία;
Εξωγήινοι: (4,2 χρόνια μετά) Τι;;;
Γη: (4,2 χρόνια μετά) ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΛΟ ΣΗΜΑ!
Εξωγήινοι: (4,2 χρόνια μετά) Εμείς μια χαρά ακούμε, μήπως έχει πρόβλημα η κεραία σας;;;
Γη: (4,2 χρόνια μετά) Ε;;; Κάτσε να δω... Τώρα μας ακούτε;
Εξωγήινοι: (4,2 χρόνια μετά) Δεν ακούω... Πάρε το μηδέν να δεις αν κάνει κάτι...
Γη: (4,2 χρόνια μετά) ...
κοκ...

Και αυτό με το ΚΟΝΤΙΝΟΤΕΡΟ αστέρι στη γη μας. Αν σκεφτεί κανείς πως η ανθρωπότητα εκπέμπει ραδιοσήματα (που ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός) ικανά να ξεφύγουν από την ατμόσφαιρα για κάπου 80 χρόνια και πως στις αποστάσεις αυτές χρειαζόμαστε εξαιρετικά ισχυρούς πομπούς, καταλαβαίνει κανείς πως τα στάνταρ ραδιοσήματα που στέλνουμε, μετά από μερικές δεκάδες έτη φωτός (θυμίζω: διάμετρος γαλαξία: 100.000 έτη φωτός) δύσκολα θα μπορούσε κανείς να τα ξεχωρίσει από το υπόβαθρο.
8) Ίσως απλά να είμαστε τόσο ξένοι μεταξύ μας (τα δύο είδη) που απλά να μην είναι εφικτή η επικοινωνία μεταξύ μας. Σκεφτείτε πόσο διαφορετικοί είμαστε από μία τριανταφυλλιά. Είμαστε από τον ίδιο πλανήτη, εξελιχθήκαμε από κοινό πρόγονο, έχουμε και οι δύο DNA (και μάλιστα κάπου 50-60% του DNA μας είναι κοινό) και είμαστε τόσο διαφορετικοί που δεν υφίσταται καν η έννοια της επικοινωνίας. Εδώ για ένα διάστημα βρίσκαμε λαξεμένες πέτρες που χρησιμοποιούσαν ως εργαλεία οι πρόγονοί μας (με τους οποίους είμαστε και το ίδιο είδος) και δεν είμασταν σίγουροι αν είναι όντως εργαλεία! Για σκεφτείτε τώρα ένα ον που έχει εξελιχθεί σε έναν άλλον πλανήτη 1000 έτη φωτός μακριά. Δεν θα έχουμε απολύτως τίποτα κοινό. Μπορεί να μην επικοινωνούν με ραδιοκύματα, ούτε καν με το φως που βλέπουμε! Μπορεί να έχουμε καταγράψει συνομιλίες τους, αλλά να μην είμαστε καν σε θέση να φανταστούμε πως αυτό δεν είναι φυσικής προέλευσης!
Εν πάσει περιπτώσει, οι εξηγήσεις για το παράδοξο είναι πάρα πολλές. Αυτό που παραμένει όμως είναι το ίδιο το παράδοξο: Υπάρχει πάρα πολύς χώρος στον γαλαξία και το σύμπαν. Οι πιθανότητες λένε πως ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΟΝΟΙ. Αλλά τότε,
ΠΟΥ ΣΤΟ ΔΙΑΟΛΟ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ;;;
Τελευταία επεξεργασία από markvag και 21 Νοέμ 2018, 16:30, έχει επεξεργασθεί 1 φορά/ες συνολικά
Then:
Peugeot 206 1.6 110ps
Citroen C4 Picasso 1,8
MWB 320i Ε90
Now:
Audi A3 1,6 FSI =>
